Filmowanie lustrzankami – jaki aparat wybrać? [poradnik]

Filmowanie lustrzankami - jak aparat wybrać? [poradnik]

Fot. Redrock

Kilku czytelników pierwszej części poradnika zwróciło uwagę, że filmy można kręcić nie tylko za pomocą Canona i Nikona, a wbrew temu, co napisałem we wstępie, lustrzanki niektórych firm mają stabilizację. To prawda. Film można nagrać nawet kompaktem. Jednak do pracy potrzebuję aparatu, który nagrywa obraz w pełnej jakości HD (1080p), a co nawet ważniejsze – daje mi pełną kontrolę nad manualnymi ustawieniami przysłony, migawki i czułości ISO. To samo dotyczy ostrości. Nie wszystkie aparaty spełniają te wymagania. Który z nich wybrać?

Wykluczam jakiekolwiek posiłkowanie się trybem auto. Nie wyobrażam sobie filmu, w którym obraz faluje – rozjaśnia się lub ściemnia ze względu na światło (w opcji auto zmienia się wówczas ISO, przysłona i migawka). Nie przemawia do mnie nawet argument stabilizacji w lustrzankach Pentax, Olympus czy Sony. Nawet pracując z kamerami, nie używam autofocusa. Taka opcja może się ewentualnie przydać np. podczas pracy ze steadicamem.

Oto przykład pracy autofocusa w najnowszym aparacie Lumixa – modelu GH2:

Lumix GH2 test autofocus from Lajoux Valentine on Vimeo.

Niestety nie jest on zadawalający.

Staram się, żeby widz, oglądając moje filmy czy krótkie filmiki, zapomniał o całej technice, aparatach, steadicamach, sliderach itd. Przede wszystkim ma wejść w świat, który mu przedstawiam, a sprzęt ma w tym pomóc. Nie może widzieć technicznych niedoróbek albo przynajmniej powinien dostrzegać ich jak najmniej.

Filmowanie lustrzankami – czy warto i jak zacząć? [poradnik]

Swój wybór lustrzanek do poniższej prezentacji ograniczam więc do najpopularniejszych produktów firm Canon, Panasonic Lumix i Nikon, właśnie dlatego, że te aparaty pozwalają na największą kontrolę nad obrazem. Nie ma jednak idealngo sprzętu. Każdy ma plusy i minusy. Na nich się głównie skupię, gdyż dokładne inne opisy techniczne można bez problemów znaleźć w Sieci.

Aparaty różnią się między sobą m.in. wielkością matrycy i od tego opisu zacznijmy. Będziemy się do tych oznaczeń odnosić w dalszej części. Im większa matryca, tym m.in. możliwość uzyskania płytszej głębi ostrości.

ankiety, którą przeprowadziłem na filmcyfrowy.blogspot.com, wynika, że wśród filmujących lustrzankami najwięcej jest użytkowników Canona. Dlatego od tej firmy zaczniemy.

Canon 5D Mark II

Filmowanie lustrzankami - jak aparat wybrać? [poradnik]

Cena: od 7400 zł

Plusy:

  • matryca pełnoklatkowa (35 mm)
  • płytka głębia ostrości
  • bardzo czuła na światło
  • manualna kontrola dźwięku
  • solidna konstrukcja

Minusy:

  • obniżona jakość sygnału poprzez wyjście HDMI (480p)
  • na przenośnych monitorach obraz nie wypełnia całego ekranu, kilkusekundowe zawieszenie po wciśnięciu REC w trybie monitora HDMI (lag)
  • brak opcji 50fps/60fps – nie można nagrać slow motion
  • brak ostrzeżenia o przegrzewaniu się matrycy, najpierw pojawiają się dropy na obrazie, a potem aparat sam się wyłącza
  • brak wyjścia słuchawkowego
  • podobno największy efekt rolling shutter
  • konieczność kupowania droższych obiektywów pod pełną klatkę, inaczej obraz będzie winietował
  • brak wysuwanego LCD
  • 12-minutowy limit nagrania

Przykładowa reklama zrealizowana na Canonie 5D Mark II

Beautiful.Lie from Camille Marotte on Vimeo.

Uwaga! Możliwość zainstalowania nieoficjalnego firmware, który włącza dodatkowe opcje, m.in. zebra, różne rozmiary kaszety, wskaźniki audio na ekranie. Więcej informacji tutaj.

Canon 1D Mark IV

CANON 1D MARK IV

Cena: ok. 15 000 zł

Plusy:

  • bardzo dobra czułość na na światło
  • opcja 50p i 60p w jakości 720p
  • dobra jakość podglądu przez wyjście HDMI
  • najlepiej radzi sobie z efektem rollig shutter

Minusy:

  • wysoka cena
  • ciężar
  • matryca APS-H czyli crop 1.3x
  • brak wyjścia słuchawkowego
  • brak manualnej kontroli nad dźwiękiem
  • 12-minutowy limit nagrania

Film prezentujący możliwości Canona 1D Mark IV przy niskiej ekspozycji:

Prague: Canon 1DMKIV from Philip Bloom on Vimeo.

Canon 7D

Canon 7D

Cena: od 4670 zł

Plusy:

  • opcje wideo: 24p, 25p, 30p przy 1080p oraz 50p i 60p przy 720p (możliwość slow motion)
  • wyjście HDMI w jakości 1080i
  • tańsze obiektywy
  • solidna konstrukcja

Minusy:

  • brak manualnej kontroli nad dźwiękiem (kolejne firmware tego nie korygują)
  • matryca APS-C – 1.6x mniejsza od klatki 35 mm
  • brak wyjścia słuchawkowego
  • brak wysuwanego LCD
  • 12-minutowy limit nagrania

Przykładowy film:

Mayfair from Londonmark Films on Vimeo.

Canon 550D

Canon 550D

Cena: od 2400 zł

Plusy:

  • opcje wideo: 24p, 25p, 30p przy 1080p oraz 50p i 60p przy 720p (możliwość slow motion)
  • tańsze obiektywy
  • mniejsza waga niż w 5D Mark II i7D
  • cena

Minusy:

  • obniżona jakość sygnału poprzez wyjście HDMI (480p)
  • brak wysuwanego LCD
  • brak górnego wyświetlacza
  • brak osobnych pokręteł regulujących przysłonę i migawkę
  • matryca APS-C – 1.6x mniejsza od klatki 35mm
  • inne baterie niż w 5D Mark II i 7D
  • plastikowa obudowa (lepiej nie biegać z aparatem w deszczu)
  • brak wyjścia słuchawkowego
  • brak manualnej kontroli nad dźwiękiem
  • brak możliwości ręcznego ustawienia wartości White Balance jak np. w 5DmkII oraz 7D
  • 12-minutowy limit nagrania

Uwaga! Od kilku dni dostępny jest nieoficjalny firmware Magic Latern dla tej wersji Canona, dzięki któremu otrzymujemy dodatkowe opcje – więcej tutaj.

Przykładowy film zrealizowany na Canonie 550D:

The Bridge – An Encounter from Marlon Torres on Vimeo.

Canon 60D

Canon 60D

Cena: od 3300 zł

Plusy:

  • wysuwany LCD
  • tańsze obiektywy
  • manualna kontrola dźwięku
  • najmniej podatny na przegrzanie matrycy

Minusy:

  • matryca APS-C – 1.6x mniejsza od klatki 35mm
  • plastikowa obudowa
  • obniżona jakość sygnału poprzez wyjście HDMI
  • 12-minutowy limit nagrania

Nikon D3s

Nikon D3s

Cena: od 15000 zł

Plusy:

  • pełna klatka
  • niezwykła czułość na światło

Minusy:

  • wysoka cena
  • opcja wideo tylko w jakości 720p i 24p
  • brak manualnej kontroli nad dźwiękiem
  • słaba jakość podglądu przez wyjście HDMI
  • 5-minutowy limit nagrywania

Nikon D7000

Nikon D7000

Cena: od 4000 zł

Plusy:

  • dobra jakość na wyjściu HDMI
  • autofocus
  • 20-minutowy limit nagrywania
  • dwa sloty na karty SD
  • cena

Minusy:

  •  pełne HD tylko w opcji 24p
  • słaby bitrates
  • brak możliwości nagrywania w 50p/60p
  • matryca APS-C – 1.5x mniejsza od klatki 35 mm

Panasonic Lumix GH1

Panasonic Lumix GH1

Aparat ten nie jest co prawda lustrzanką, ale nie jest też kompaktem. Oferuje za to manualne opcje w trybie wideo.

Cena: od 2800 zł

Plusy:

  • wysuwany LCD
  • możliwość podpięcia szerokiej gamy obiektywów
  • opcja 50p – slow motion w jakości 720p
  • autofocus
  • małe gabaryty
  • cena
  • nie przegrzewa się
  • stabilizacja obrazu
  • 30-minutowy limit nagrywania (wersja amerykańska bez żadnych limitów)
  • możliwość wgrania oprogramowania, które zdecydowanie zwiększa atrakcyjność tego aparatu (czytaj poniżej)

Minusy:

  • kiepska jakość kodeka AVCHD
  • matryca 1,9x
  • brak wyjścia słuchawkowego
  • słabsza jakość na wyjściu HDMI
  • słabsza czułość na światło w porównaniu z innymi aparatami

UWAGA!!

Istnieje możliwość wgrania nieoficjalnego firmware, który pozwala na nagrywanie filmów 1080p w kodeku MJPEG z szybkością 50 Mbit oraz 32 Mbit AVCHD. Oznacza to mniejszą kompresję, mniej szumów i więcej szczegółów. Więcej informacji tutaj.

Panasonic Lumix GH2

(jeszcze niedostępny w sprzedaży)

Panasonic Lumix GH2

Plusy:

  • czyste wyjście HDMI – bez informacji graficznych
  • crop 1:1 – można powiększyć obraz prawdopodobnie bez straty jakości
  • informacja o poziomach audio podczas nagrywania
  • dobra czułość na światło
  • niewielki efekt moire i rolling shutter
  • dobry autofocus
  • 30-minutowy limi nagrywania (wersja amrykańska bez żadnych limitów)

Minusy:

  • matryca 1,9x
  • brak wyjścia słuchawkowego
  • brak opcji 25p

Który z tych aparatów jest najlepszy do filmowania? Chyba nie ma takiego. Każdy musi dokonać wyboru sam, biorąc pod uwagę wiele czynników, które wymieniłem powyżej, a także kwestię zastosowania – inny aparat kupię do filmowania rodziny, inny do reklam, a jeszcze inny do filmowania długich wywiadów.

Ja pracuję na dwóch aparatach: Canon 5D Mark II i Canon 7D. Jeśli podczas intensywnej pracy zagrzeję matrycę np. w piątce, to mogę ją odłożyć, by się chłodziła, a zdjęcia robić na siódemce. Jeśli w pomieszczeniu jest ciemno, to w ruch idzie 5DmkII, bo jest czulszy.

Niezbędny jest szeroki kąt? Znowu piątka, bo ma pełną klatkę. Natomiast matryca APS-C w 7D przydaje się do zdjęć z „długiej lufy“ – canonowski obiektyw zoom 70-200 mm w tym aparacie staje się 112-320 mm. Slow motion, wiadomo, też na siódemce, bo piątka nie oferuje takiej możliwości. Niestety nie można mieć wszystkiego w jednym aparacie. Szkoda.

__________

Filmowanie lustrzankami - czy warto i jak zacząć? [poradnik]

Tomasz Wolski - absolwent Mistrzowskiej Szkoły Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy w Warszawie. To jeden z najbardziej utalentowanych polskich reżyserów młodego pokolenia. Autor nagradzanych w Polsce i za granicą filmów dokumentalnych: ?Cisza?, Klinika?, ?Złota rybka?, ?Aktorzy?, ?Szczęściarze?, H2O?, Pomału?. Aktualnie pracuje nad dwoma pełnometrażowymi filmami dokumentalnymi, w których zamiast kamery używa aparatu fotograficznego. Autor blogu filmcyfrowy.blogspot.com, na którym publikuje recenzje, prezentacje i testy akcesoriów DSLR oraz newsy ze świata kamer i aparatów. Gościnnie jest także blogerem Fotoblogii i ekspertem, który pokaże Wam krok po korku, jak zająć się nagrywaniem filmów lustrzankami cyfrowymi. Więcej informacji o Tomaszu Wolskim znajdziecie na jego stronie www.tomaszwolski.com.

__________

Więcej na ten temat: Canon 5D Mark II
  • http://4programmers.net/ Marooned

    Szkoda, że wpis sponsorowany. Zabrakło mi w tym porównaniu choćby Pentaksa K-5 czy jakiegoś Soniacza.

  • fj

    A co z 1Ds ? On ma chyba pełną klatkę… Mylę się ?

  • Łukasz

    Co do 550d to też jest nieoficjalny soft , i daje więcej opcji .

  • http://fotoblogia.pl/author/krzysztof-basel Krzysztof Basel

    No proszę, bez teorii spiskowych. To nie jest zestawienie wszystkich lustrzanek z funkcją wideo, tylko tych najlepszych, wg. autora. Post nie jest sponsorowany. Wszystkie tego typu treści są w sieci Blomedia odpowiednio oznaczane.

  • http://piotrwyszynski.com L@ry

    sponsorowany chyba przez fotoblogie:P przeczytaj dokladnie poczatek zanim zaczniej komentowac

    „Kilku czytelników pierwszej części poradnika zwróciło uwagę, że filmy można kręcić nie tylko za pomocą Canona i Nikona, a wbrew temu, co napisałem we wstępie, lustrzanki niektórych firm mają stabilizację. To prawda. Film można nagrać nawet kompaktem. Jednak do pracy potrzebuję aparatu, który nagrywa obraz w pełnej jakości HD (1080p), a co nawet ważniejsze – daje mi pełną kontrolę nad manualnymi ustawieniami przysłony, migawki i czułości ISO. To samo dotyczy ostrości. Nie wszystkie aparaty spełniają te wymagania. Który z nich wybrać?”

    Nie wiem jak pentaks ale soniak np. nie pozwala na manualne ustawienia wiec nie ma co o nim pisac.

  • http://www.negatyw.blogspot.com negatyw

    Mam jedno zastrzeżenie (z mojego punktu widzenia dosyć istotne). Otóż format matrycy typu APS-C w przypadku m.in. canona 7D na pewno nie jest minusem. Jeżeli ktoś (mam na myśli osoby profesjonalnie zajmujące się filmem) pracował na taśmie 35mm to bardziej doceni pracę na mniejszej matrycy APS-C. Należy tu wyjaśnić, że format 35 to nie jest dokładnie 24x36mm (jak niektórzy myślą) tylko 21,95mm × 16,00mm (przy standardowej perforacji), czyli jest bardziej zbliżony do APS-C (22,5x15mm), w przypadku canona 1Dmark IV format APS-H jest zbliżony do klatki z super 35. Jak wiadomo idzie za tym łatwiejsza i wygodniejsza praca z głębią ostrości i czasem uproszczone łączenie w postprodukcji obrazu cyfrowego z taśmą (bo powiedzmy zabrakło budżetu).

  • http://piotrwyszynski.com L@ry

    ma ale nie kreci filmow

  • http://www.skibek.pl Skibek

    Ale tu chyba chodzi o zaletę małej głębi ostrości przy pełnej klatce. Do tego obiektyw 1.2 i mamy rewelacyjną plastykę obrazu ;)
    APS-C generuje już nieco większą GO i przy niektórych ujęciach może pozostawiać niedosyt.

  • roman

    Poprawcie cropa w D7000, tam jest 1,5x, i ni jest to APS-C, tylko DX.

  • http://www.tomaszbrodecki.com Tomasz Brodecki

    Nie będę zabierał głosu w kwestii merytoryki tworzenia obrazu ruchomego lustrzankami, ale technicznie dwie rzeczy kłują w oczy:
    „Im większa matryca, tym m.in. większa głębia ostrości” — ?
    oraz, przy opisie Nikon D7000:
    „Minusy:
    matryca APS-C – 1.6x mniejsza od klatki 35 mm
    (…)
    matryca APS-C – 1.6x mniejsza od klatki 35 mm”
    Oprócz samego powtórzenia, wypada również poprawić liczby, w końcu autor kilka akapitów wyżej zaznaczył w diagramie, że „czynnik przycięcia” na matrycach Nikon DX wynosi 1.5x.
    Przy okazji, zainteresowanym tematem tworzenia wideo na aparatach DSLR, polecam serwis fstoppers.com — wiele ciekawych wideoporadników dotyczących między innymi tego zagadnienia. W jednym z ostatnich wideo R. Lee Morrisa padła zresztą ważna sugestia dotycząca problemu autora z poprzedniej części poradnika — świetnym uzupełnieniem dla D300s/D7000/D90 jest Tamron 17-50mm VC, nawet, jeśli posiadamy już Nikkora 17-55mm, gdyż przy podobnym zakresie ogniskowych oferuje wydajną stabilizację, bardzo poprawiając efekty przy zastosowaniu steadicama lub kręceniu z ręki.

  • http://www.tomaszbrodecki.com Tomasz Brodecki

    DX to jest format APS-C :)

  • roman

    Co do glebi ostrosci, to jesli ten sam obiektyw podepniemy na DX/APS-C a potem na FF, to to na FF glebia bedzie wieksza, bo zmieni sie kat widzenia i „skroci” sie ogniskowa. http://www.dofmasters.com

  • roman

    Jest jedna z odmian tego formatu, podobnie jak kilka innych. Pewnie wlasnie przez takie ujednolicenie, ze DX i APS-C to niby to samo autor popelnil blad.

  • tomwaj

    będzie większa czyli mniejsza :) właściwie to autor powinien napisać „większy zakres głębi ostrości” bo większa głębia to na logikę więcej rzeczy ostrych przy tej samej przysłonie, więc więcej znaczy mniej czyli lepiej :)

  • http://www.tomaszbrodecki.com Tomasz Brodecki

    To ujednolicenie jest prawidłowe w jedną stronę (każdy kwadrat jest prostokątem, nie każdy prostokąt jest kwadratem).
    W artykule nie ma błędu w tym zakresie — ponieważ Nikon D7000 używa sensora DX, który jest sensorem APS-C (jest natomiast błędnie podany czynnik — 1.6 zamiast 1.5).

  • aha

    Artykuł niemerytoryczny i chaotyczny. Tyle błędów, że nie mam zamiaru ich wszystkich komentować. Pytanie do autora: odkąd to canon 7d ma tańsze obiektywy niż inne cannony?

  • http://www.tomaszbrodecki.com Tomasz Brodecki

    Rozwinę zatem znak zapytania z poprzedniego komentarza.
    Większa matryca przy tej zbliżonej skali odwzorowania (czyli obiektywie o odpowiednio dłuższej względem odpowiednika APS-C ogniskowej lub przy tej samej ogniskowej a mniejszej odległości od obiektu) i tej samej liczbie przysłony da w efekcie mniejszą (wł. „krótszą” lub, ostatecznie, „płytszą”), a nie większą głębię ostrości (a chyba o to chodzi z używaniem DSLR do nagrywania wideo).
    W przytoczonym przez Ciebie przykładzie, przy hipotetycznych matrycach o różnych rozmiarach i tej samej wielkości krążka rozproszenia, o ile nie zmienimy odległości od obiektu, stosując tę samą ogniskową i liczbę przysłony, głębia ostrości nie zmieni się wcale.
    Przy okazji, ten bardzo praktyczny kalkulator głębi ostrości, znajduje się na stronie http://www.dofmaster.com (bez „s” ;)) — również polecam go wszystkim lubiącym zawczasu teoretycznie policzyć :)

  • http://www.skibek.pl Skibek

    No na APS głębia jest mniejsza w porównaniu z APS-C (i APS-H).
    Ogniskowa nie zmienia się. Np. Gdy podepniemy obiektyw 50mm to i tu, i tu mamy 50mm. Na „cropie” jednak mamy wycinek obrazu i efekt jest taki jakbyśmy mieli ogniskową np. 75mm.
    Na pełnej klatce (np. Nikon D700) głębia jest mniejsza przy zastosowaniu obiektywu 50mm niż na „cropie” (np. Nikon D300) przy zastosowaniu tego samego obiektywu.

  • http://www.skibek.pl Skibek

    No na APS głębia jest mniejsza w porównaniu z APS-C (i APS-H). Oczywiście chodzi o to, że będzie „płytsza” przy np. maksymalnym otwarciu przysłony.
    Ogniskowa nie zmienia się. Np. Gdy podepniemy obiektyw 50mm to i tu, i tu mamy 50mm. Na „cropie” jednak mamy wycinek obrazu i efekt jest taki jakbyśmy mieli ogniskową np. 75mm.
    Na pełnej klatce (np. Nikon D700) głębia jest mniejsza przy zastosowaniu obiektywu 50mm niż na „cropie” (np. Nikon D300) przy zastosowaniu tego samego obiektywu.

  • korneliusz

    co to za pajac pisał? czy ten pajac mial kiedykolwiek w swoich lewych lapach canona 5D ?

  • http://www.skibek.pl Skibek

    Do 7D można podpiąć najtańszy obiektyw z bagnetem EF, a do 5DMkII już nie ;) Do 5D trzeba kupować obiektywy dedykowane pod pełną klatkę, które zazwyczaj są droższe niż np. KITy.

  • http://www.tomaszbrodecki.com Tomasz Brodecki

    W nieco nietrafiony sposób użyłeś akronimu APS — Advanced Photo System to określenie filmu o szerokości 24mm i wielkościach klatki od 30.2×9.5mm (APS-P) do 30.2×16.7mm (APS-H). Każdy z nich jest mniejszy od klatki filmu 35mm („full frame”, 36x24mm). Trudno zatem na przykład „porównać APS z APS-C” ;)

  • http://www.tomaszbrodecki.com Tomasz Brodecki

    Miałeś zapewne na myśli, że do 7D można użyć tańszych obiektywów z mocowaniem EF-S, które, w istocie, przy 5D już się nie przydadzą. aha ma jednak o tyle rację, że przy EOSie 7D pojawiło się pośród zalet sformułowanie „tańsze obiektywy” (w domyśle — EF-S tańsze od obiektywów EF), które przy 60D, całkiem nielogicznie, już nie wystąpiło.

  • http://www.skibek.pl Skibek

    O to właśnie chodziło ;) Do 7D można zapiąć wszystko, a do 5D już tylko prawie wszystko ;)

  • warek

    Autor oraz krótki biogram (wraz z linkiem do strony) jest na końcu wpisu. Doczytałeś? A może spieszyłeś się, żeby wrzucić zgryźliwą uwagę kolego sfrustrowany-anonimowy-fotografie? Ciekawe czym ty możesz się pochwalić :)

  • http://iunlock.dl.pl/ iunlokc

    w 550d limit nagrywania to 30minut nie 12.

  • Marcin

    A co sądzicie o Sony Nex-5 ? Duża matryca, AVCHD, małe rozmiary…

  • http://www.facebook.com/marcin.bloch1 Marcin Błoch

    A co sądzicie o Sony Nex-5 ? Duża matryca, AVCHD, małe rozmiary… a dodatkowo jeszcze atrakcyjna cena.

  • korneliusz

    mam kanona 5d mark 3

  • korneliusz

    Skibek powiedział: Do 7D można zapiąć wszystko, a do 5D już tylko prawie wszystko ;)

    e tam, opowiadasz :)

  • Zwergul

    http://vimeo.com/17371698 przykład co można naprawdę zrobić canonem 5d

  • Orizaba0711

    Korneliusz kim ty jestes ze masz juz od 8 miesiecy canona 5d mark III jak jego premiere oczekuje sie 3 listopada tego roku? Slyszalem ze dopiero wczoraj kogos sfotografowali z mark3 w Los Angeles y fue fotograficzna sensacja, ale to on pracowal nad tym aparatem… Ty tez?

  • Reżyser, Operator

    a ja mam czarne bmw e60 – i czy to znaczy że jestem mafiozą ? nie
    … – aparat nie czyni z ciebie fotografa-
    Pytanie było skierowane jakimi realizacjami się możesz pochwalić obrażając Tomasza Wolskiego?
    Czy może trzepiesz śluby na aparacie?

Portretowy obiektyw do mojego Canona 550D - co o nim myślicie? [forum]
Portretowy obiektyw do mojego Canona 550D - co o nim myślicie? [forum]

Zamknij