Francja zakazuje publikowania retuszowanych zdjęć bez podpisu. Co na to fotografowie?

Z początkiem października, we Francji weszła w życie ustawa nakazująca opatrzenie retuszowanych zdjęć stosownym opisem: ”Photographie retouchée” w przypadku, gdy kształt ciała modelki został zmieniony. Jeśli zapis będzie pominięty, twórca reklamy zostanie obciążony grzywną w wysokości 30 proc. budżetu lub co najmniej 37 500 euro, jeśli budżet będzie niższy. Czy te ograniczenia wpłyną negatywnie na pracę fotografów?

© House of Retouching

Informacja na temat nowego prawa we Francji poruszyła świat fotografii. Oprócz samych Francuzów

W tym kraju od wielu lat był poruszany temat retuszu modelek w kampaniach reklamowych oraz nierealnych standardów piękna, które non stop przejawiały się w światowej stolicy mody – Paryżu. Na wybiegach niejednokrotnie pojawiały się modelki, których sylwetki były wręcz nierealne do osiągnięcia przez kobiety.

Fotomontaż sprzed wielu, wielu lat. Znany, wręcz kultowy portret Prezydenta USA Abrahama Lincolna został złożony z dwóch zdjęć – głowy Lincolna oraz ciała jego politycznego przeciwnika Johna Calhoun. I to wszystko bez Photoshopa.

Z pierwszym października 2017 roku w życie weszła ustawa, która nakazuje prawnie informowanie na zdjęciach reklamowych, że obraz został poddany obróbce cyfrowej. Wiemy, że prawo dotyczy na pewno rodzimych marek i rynku, lecz trudno określić, jakie zastosowanie będzie miało w przypadku produktów dostarczanych z zagranicy kraju win i serów. Chociaż z drugiej strony patrząc, ustawa doprowadziła do tego, że agencja Getty Images oraz iStock zabroniły wrzucania zdjęć, na których sylwetka modelka została zmodyfikowana tak, by wyglądała szczuplej lub szerzej.

Retusz, zbawienna brzydota i przeklęte piękno

Retusz, czyli coś, co większość osób utożsamia z przesadzoną manipulacją obrazem, plastikową skórą czy dziewczynami jak lalki barbie, w…

Absurd w przypadku wspomnianych podmiotów polega na tym, że zabrania się publikowania tylko zmian sylwetkowych. Nie dotyczy to zmiany koloru oczu, włosów, czy kształtu nosa. Idąc dalej tym tropem – czy naprawdę tak straszny jest to zakaz? Sylwetką można manipulować w inny sposób, niż tylko za pomocą obróbki cyfrowej. Przecież w czasach ”przedcyfrowych” takie zabiegi jak ekstremalne wciąganie brzucha czy zaawansowana bielizna modelująca i gorsety były na porządku dziennym.

W Polsce mamy ekspertów o retuszu, którzy są znani i cenieni na całym świecie. Wśród nich trzeba wymienić Tomasza Kozakiewicza i Krzysztofa Gadomskiego ze studia House of Retouching z Krakowa, którzy odpowiadali między innymi za retusz zdjęć Jasona Bella z uroczystości chrztu brytyjskiego księcia Jerzego.

Gdyby jednak przyłożyć wagę do problemu promowania wyidealizowanych standardów piękna, co właściwie ma miejsce od starożytności, retuszowanie jest ważne. A właściwie brak modyfikacji sylwetki. W zeszłym roku Lena Dunham zabroniła retuszowania swoich zdjęć, po tym jak jedno z nich ukazało się w Vogue i zostało zalane falą krytyki. Ciekawe jest również to, że Kim Kardashian, o której głośno jest wszędzie, straciła 100 tys. obserwujących na Instagramie, po opublikowaniu jej zdjęcia z plaży przez paparazzo. Właściwie pokazuje to w jak dziwnej i płytkiej kulturze żyjemy.

Królewski retusz z Krakowa

Fachowców na światowym poziomie z branży fotograficznej w Polsce nie brakuje. Krakowskie studio House of Retouching retuszuje zdjęcia znanych…

Odnośnie oznaczania zdjęć manipulowanych cyfrowo – w Izraelu takie prawo pojawiło się w 2013 roku, natomiast w Australii od 2010 roku zależy to od dobrej woli firmy reklamującej swoje produkty. W Wielkiej Brytanii pojawiły się przypadki zakazania zbyt mocno wyretuszowanych reklam na przestrzeni minionego roku, natomiast w Stanach Zjednoczonych powstał specjalny raport poruszający temat zmiany sylwetek modelek.

Zobacz również: Obróbka portretu na iPadzie

Rozmawiałem z moim kolegą Konradem Gryminem, który profesjonalnie zajmuje się retuszem w warszawskim studio postprodukcji Holubowicz. Konrad zwrócił uwagę na interesującą kwestię – jak mają być weryfikowane zdjęcia poddane obróbce sylwetki, gdy często obrazy reklamowe składa się z wielu elementów z różnych zdjęć? Jeśli modelka ma nogi wzięte z jednego zdjęcia, ręce z innego, twarz z jeszcze innego – to czy francuscy urzędnicy będą wymagać plików RAW oraz całej historii postprodukcji zdjęcia? Mam wrażenie, że francuskie prawo opiera się jedynie na słowie honoru reklamodawców, bo trudno będzie stwierdzić czy faktycznie konkretne zdjęcie przeszło poważną obróbkę.

Co o nowym prawie sądzą eksperci w Polsce?

House of Retouching

Krzysztof Gadomski

Nie wiem czy to na szczęście, czy na nieszczęście, ale jak na razie zmiany dotyczą kształtów modeli/modelek i to tylko w reklamach. Bez problemu da się nad tym przejść do porządku dziennego i zastosować się do nowo obwiązującego prawa, ale zastanawia mnie jednak forma, którą śmiało mógłbym nazwać piętnowaniem. Stosując to “piętno” wrzuca się wszystkich postproducentów do jednego worka i warto się zastanowić czy nie będzie to zbyt krzywdzące dla sporej rzeszy naprawdę dobrych retuszerów, których działania nie zmieniły proporcji modela/modelki, ale np. skorygowały dystorsje obiektywu bądź linie źle ułożonych ubrań. W takiej sytuacji moim zdaniem nie ma mowy o zafałszowywaniu rzeczywistości i nie karmimy odbiorcy oszukanym obrazem. Moim zdaniem lepszą, pozytywną formą byłoby nie tyle piętnowanie, co promowanie tych zdjęć, które nie zostały w najmniejszym stopniu poddane takiej obróbce. Zastanawiam się jaki będzie kolejny prawny ruch i czyje ręce zostaną za moment “związane”? Może stylistów, makijażystów? Rozumiem ideę, ale chyba nie do końca zgadzam się z metodą. Osobiście wolę promować i edukować niż nakazywać i karać.

holubowicz

Konrad Grymin

Sam zapis "Photographie retouchée" pod pracą, w której zmieniono kształt modelki jak dla mnie jest ok, tylko niewiele z niego wynika. Rozumiem przyświecającą temu ideę, i dla mnie jest nieuczciwe, kiedy ta czy inna instagramowa modelka wyszczupla sobie to i owo, aby followersi uwielbiali ją jeszcze bardziej, przy okazji stając się niedoścignionym wzorem dla masy zakompleksionych nastolatek i nastolatków. Zmiana kształtów modelki to jednak także naginanie rąk czy nóg tak aby pasowały w perspektywie do obrazu, bo dzisiejsza reklama to głównie fotomontaż. Zdjęcia lokacji, modeli, rekwizytów zazwyczaj robi się osobno, a potem składa w Photoshopie, aby móc swobodnie zmieniać kompozycję obrazu, dlatego zdarza się, że ciała modeli składają się z kilku klatek i są modyfikowane nie po to aby promować nierealistyczne wzorce, ale po to, aby obraz był bardziej poprawny.

House Of Retouching

Tomasz Kozakiewicz

Z jednej strony to dobry ruch, wydaje się, że ma on na celu promowanie bardziej realistycznego wizerunku i może spowodować mniejszy poziom frustracji u osób porównujących się z reklamowym wizerunkiem. Z drugiej strony, dlaczego ten zakaz dotyczy jedynie zdjęć komercyjnych i tylko kształtu ciała? Sądzę, że to nie wpłynie znacząco na branżę. Po pierwsze dlatego, że zmiana kształtu jest tylko jednym z bardzo wielu elementów zmienianych na zdjęciu. Po drugie, ponieważ w wypadku kampanii z wyższym budżetem zmienia się tak dużo, że wszystkie zdjęcia będą oznaczone jako retuszowane. W pewnym momencie ludzie przestaną zwracać uwagę na znaczek. Osobiście bardziej wierzę w edukowanie społeczeństwa, niż zakazywanie.

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Aktualności:

Jak zrobić obiektyw 50 mm f/1.2 za grosze? Nowy iMac Tak wykrywa się manipulacje na zdjęciach w Polsce Microsoft Pro Photo - łatwe geotagowanie zdjęć Nowość w Photobucket ? wspólne albumy zdjęć i video AutoStitch - panorama z iPhone'a [wideo] Fotoreporter Jakub Szymczuk opowiada o pracy na Majdanie Warsztaty fotografii portretowej z Wiktorem Franko Adobe Photoshop i Premiere Elements 11 z nowym interfejsem Nowy projektor Kuro Stwórz fotoreportaż pod okiem Napo Images Szwedzka fotografka i modelka otrzymała groźbę gwałtu za włosy na nogach w kampanii Adidasa

Popularne w tym tygodniu:

Zdjęcie dnia. Kobiety w Argentynie domagają się legalnej aborcji Tomasz Gutry kontra policja. Raniony fotoreporter będzie żądał odszkodowania Zdjęcie dnia. Królowa Elżbieta II i książę Filip obchodzą 73 rocznicę ślubu Marsz Niepodległości 2020. Zobacz najciekawsze zdjęcia Ikoniczne zdjęcie z obchodów 100-lecia odzyskania niepodległości jest fotomontażem Strajk kobiet. Policja zatrzymała fotoreporterkę [Zobacz wideo] Dzik surfował po polskim jeziorze? Zdjęcia są hitem sieci Zdjęcie dnia. Różowy diament sprzedany za ponad 100 milionów złotych Zdjęcie dnia. Samotna kobieta pośrodku zalanej filipińskiej wioski Nik Collection 3.3: 25 nowych prezentów na 25-lecie istnienia Popularne miejsce dla turystów podczas pandemii uznane za niebezpieczne Zdjęcie dnia. Kosmiczny teleskop Hubble'a uchwycił niezwykłe zjawisko