Fotografia Analogowa Cz. I: Dlaczego warto fotografować na filmie?

Fotografia tradycyjna stałą się w ostatnich latach ponownie bardzo popularna. Dla niektórych to moda, dla innych odskocznia od fotografii cyfrowej, a jeszcze inni uważają, że to narzędzie ich artystycznego wyrazu. Skoro mamy doskonałe aparaty cyfrowe, dlaczego ludzie wciąż robią na filmie? Zapytałem o to kilku ekspertów.

Pierwszy swój film naświetliłem i wywołałem na studiach, jakieś 8 lat temu. Później przez kilka lat nie ruszałem tego tematu, ale za namową kolegów postanowiłem spróbować. Pamiętam, że kiedy pierwszy raz przyszedłem na spotkanie lokalnych fotografów, zapierałem się, że fotografuję tylko cyfrowo.

Miesiąc później biegałem z aparatem średnioformatowym i nie myślałem o tym, by wracać do lustrzanki cyfrowejCanona EOS 5d Mark III, którym wtedy fotografowałem.

MINI-SŁOWNICZEK

Fotografia tradycyjna – nie ”analogowa”, bo to powszechny błąd. To sposób utrwalania obrazu na tradycyjnych materiałach światłoczułych – szklanych i metalowych płytach, filmach zwojowych, błonach ciętych etc.
Klisza – szklana płytka lub cięta błona fotograficzna
Film – błona fotograficzna nawinięta na szpulę
ASA – dawne określenie ISO, wyrażenie światłoczułości materiału
Negatyw – negatywowy materiał światłoczuły
Slajd – diapozytyw, pozytywowy materiał światłoczułych
C41 – proces automatycznego wywoływania negatywów
E6 – proces automatycznego wywoływania slajdów

Wśród fotografów panuje wiele opinii na temat tego, dlaczego fotografują technikami tradycyjnymi. Robienie zdjęć na filmie wcale nie jest łatwiejsze, to naprawdę duże ograniczenie – nie możemy zmieniać czułości jak chcemy i jesteśmy mamy określoną ilość klatek do naświetlenia. Zapytałem polskich ekspertów w dziedzinie fotografii tradycyjnej, dlaczego w dobie doskonałych aparatów cyfrowych, wciąż używają filmów lub klisz. Oto ich zdanie.

Titus Poplawski

Gdybam jednym zdaniem miał odpowiedzieć na pytanie; "Dlaczego pracuje na filmie?", odpowiedzią by było; "Bo film pracuje razem ze mną".

Jeżeli przyjmiemy a priori, że Sztuka to zmaganie się Człowieka z jakąś materią, a wynikiem tego działania, wspólnego działania jest Dzieło, to w efekcie końcowym, materia ma równie ważny udział co człowiek. Jeżeli błona fotograficzna swoją nieprzewidywalnością może w efekcie końcowym zaskoczyć nawet fotografa, który z nią pracował, to znaczy, że zapracowała na określenia często używane przez fotografów analogowych — analog ma charakter, duszę czy malarskość.

Nie nazwę się artystą, co nie znaczy, że nie chcę pracować jak artysta fotograf. Chcę, aby materia, z którą — pracuje klisza/film czy nawet modelka — ograniczały ten proces twórczy tylko do momentu robienia zdjęcia. Chcę, żeby aparat czy film zaskoczył mnie swoja malarskością i miał znaczący udział. To nazywam prawdziwą fotografią albo inaczej fotografią, którą lubię.

Czy fotografia cyfrowa jest gorsza albo czy nie można zrobić dobrego zdjęcia aparatem cyfrowym? Oczywiście, że można ale artystyczny udział tego narzędzia będzie nieporównywalnie mniejszy, często efekt końcowy będzie wspierany obróbką post produkcji a tutaj zaczyna się pytanie gdzie jest fotografia a gdzie grafika komputerowa.

Jarek Kasprowiak

Swoją przygodę z fotografią zaczynałem wiele lat temu właśnie od fotografii tradycyjnej. Dzięki temu nauczyłem się szanować każdą klatkę. Pozostało mi to do dzisiaj. Nawet, jak fotografuję aparatem cyfrowym nie robię dużo zdjęć (chociaż w przypadku fotografii cyfrowej jest to pojęcie bardzo względne).


Fotografia tradycyjna to jednak inne spojrzenie na całą fotografię. Nie tylko szacunek do kadru, ale inna plastyka obrazu — według mnie ciekawsza od fotografii cyfrowej. Tutaj zanim wciśniemy spust migawki, przemyślimy kadr. Inną sprawą jest niepewność, dreszczyk emocji, co wyjdzie z filmu, który naświetliliśmy i czy będziemy zadowoleni z efektu po zeskanowaniu lub zrobieniu odbitek.

„Jest doskonały w swojej niedoskonałości" - mówi Jarek Kasprowiak o fotografowaniu na Polaroidzie

Fotografia natychmiastowa została stworzona na potrzeby uwiecznienia chwili. Firma Polaroid chciała w ten sposób oszczędzić ludziom czasu na…

Mateusz Żurowski

Dlaczego film? Dla mnie inny świat nie istnieje, gdyż zacząłem od filmu i na filmie skończyłem. Aparat cyfrowy w mojej wyobraźni to taki android w świecie ludzi. Coś, co jest zbyt daleko od prawdy. aby opłacało się po to schylać zajmując się jedynie fotografią artystyczną. Właśnie — świat komercyjny również dla mnie nie istnieje. Nigdy nie planowałem fotografowania komercyjnego, ani nawet rozwoju w kierunku pieniędzy. Wręcz przeciwnie — omijam ten temat szerokim łukiem.

Tak długi wstęp tylko po to, aby powiedzieć wam, że ja na fotografii tej sensu stricto się tak naprawdę nie znam. Nie znam trendów sprzętowych, nie wiem jak precyzyjnie w punkt zmierzyć światło, w studio byłem 3 razy w życiu, nie wiem jakie są rodzaje autofokusa i jak to w ogóle działa, nie znam trybów w aparatach cyfrowych i jestem prawie pewien, że potrzebowałbym pół dnia, aby w stopniu podstawowym nauczyć się obsłużyć taki aparat.

Znam się za to na ludziach i o nich wam powiem. Wiedziałem od początku mojej przygody z fotografią, że ludzie to coś, co jest głównym budulcem całej sztuki od zarania dziejów. Nikt nie wie na początku, jak do nich dotrzeć, jak z nimi rozmawiać, jak sprawić, aby byli szczęśliwi. Ja też nie wiedziałem, ale wiedziałem, że muszę to zrobić, jeśli chcę robić dobre zdjęcia.

"Proces" to słowo-klucz, które przewija się przez całą moją fotograficzną historię. Dla mnie proces to najważniejsza rzecz w całej szeroko pojętej fotografii. Fotografia analogowa dodatkowo pozwala na zakończenie procesu w momencie przyciśnięcia spustu migawki. W fotografii cyfrowej proces zazwyczaj w tym momencie dopiero się zaczyna.

Co mam na myśli mówiąc proces? Proces to czas poświęcony na budowanie relacji. Wszystkie emocje, jakie stworzycie między sobą wewnątrz zespołu tworzącego zdjęcie finalnie znajdą się na tym zdjęciu, dlatego niezwykle ważną rzeczą jest stworzenie jak najsilniejszej więzi, co kolejno przełoży się na poruszający obraz. Technologia walczy o waszą uwagę z ludźmi, a to właśnie z nimi chcecie budować zdjęcie.

Film sam w sobie jest bardzo romantyczny. To coś, jak świece na stole podczas kolacji — można włączyć górne światło, ale jednak z jakiegoś powodu zapalamy świece. Film dodatkowo pozwala na wyjście ze świata androidów i wkroczenie w świat prawdziwej, żywej fotografii. Nie rozprasza nas żaden ekranik, po dłuższym czasie zapominamy w ogóle, że te zdjęcia się gdzieś zapisują. Zaczynamy żyć w teraźniejszości i być częścią sytuacji którą fotografujemy. Mając realny wpływ na historię tworzoną na scenie jesteśmy w stanie wygenerować obrazy, które naprawdę chcieliśmy sfotografować, a często dużo więcej. Proces kończy się z ostatnim klapnieciem lustra. Zarówno wy, jak i cały zespół już w tym momencie osiągacie pełną satysfakcję z procesu, którego byliście częścią. Zdjęcia są jedynie miłym dodatkiem i wisienką na torcie. Do takich zdjęć sami chętniej wrócicie, a i wasi odbiorcy wyczują to wszystko, co w nich zamknęliście.

Czy jest jakaś przewaga techniczna analoga nad cyfrą w fotografii artystycznej? Z pewnością wiele, jednak powiem tutaj o jednej, dla mnie najważniejszej. Główną z różnic jest format klatki nieosiągalny dla współczesnych aparatów cyfrowych. Moim głównym aparatem jest średnioformatowy Pentax 67 II z klatką wielkości 6×7 cm. Długo jeszcze będziemy musieli poczekać na tej wielkości sensor lub nie doczekamy się tego nigdy. Co z tego wynika? Znowu romantyczne słowo — plastyka. Idąc dalej — 6×7 to dopiero początek. Tak naprawdę w fotografii analogowej "sky is the limit", jeśli chodzi o powierzchnię naświetlenia, co realnie daje nieograniczone możliwości manipulacji zarówno głębią ostrości, jak i jej płaszczyzną.

Reasumując — cieszcie się z procesu, obcujcie z ludźmi, budujcie relacje niezależnie od tego czym fotografujecie. Wyjdźcie ze świata androidów, a prawdziwy świat odwdzięczy się wam wspaniałymi kadrami. Mimo wszystko zachęcam do powrotu do korzeni i wzięcia do ręki aparatu analogowego. Jestem pewien, że jedna sesja przeprowadzona według zasady procesu sprawi, że polubicie się z nią, a często nawet pokochacie ją na zabój

Zobacz również: Jak korzystać z narzędzi korekcji obiektywu w Adobe Photoshop?

Marcin Wajda

Nie ma powodów praktycznych, żeby wybrać fotografię analogową. To znaczy, może inaczej. Gdyby cisnąć faktycznie w ekstrema, można by się doszukać jakichś rzeczy — wielki format pozostanie niepokonany w rozdzielczości jeszcze długo. Ale praktycznych, naprawdę dostrzegalnych w rzeczywistym świecie cech analoga, których by się nie dało ogarnąć w cyfrze na przeciętnym współczesnym aparacie już po prostu nie ma.

Więc dlaczego? Zwyczajnie, bo mi to sprawia przyjemność. Nie mam żadnego innego wytłumaczenia. Może poza małym snobizmem jeszcze — świadomość robienia czegoś inaczej niż przysłowiowe miliony much ma swoją wagę też. Ale to jest raczej marginalna sprawa. Najważniejsze jest, że lubię. I tyle.

Ekstraordynaryjne portrety kobiet autorstwa Marcina Wajdy

„Portraitiste Extraordinaire”, czyli wyjątkowy portrecista to przydomek, którą przybrał Marcin Wajda określając swoją twórczość. Zobaczcie,…

Jarosław Okołowicz

Fotografia tradycyjna to dla mnie przede wszystkim frajda i najważniejsze hobby w życiu. W dzisiejszych czasach fotografia jest zbyt prosta i szybka. Celowo piszę "fotografia" a nie fotografowanie, ponieważ dla mnie to cały proces.

Zacząłem fotografować na filmie, kiedy znudziło mnie robienie zdjęć hurtem. W fotografii tradycyjnej myślę nad każda klatką jeszcze zanim nacisnę spust. Od momentu naciśnięcia spustu do finalnej odbitki srebrowej, czerpię ogromną przyjemność z każdego kolejnego etapu, chociaż czasem jest on rozłożony w czasie.

Zapytacie, czym się rożni fotografia tradycyjna od cyfrowej. Moim zdaniem nie rożni się niczym, ba — często fotografia cyfrowa daje o wiele większe możliwości techniczne i jakościowe. Ale już fotografowanie różni się bardzo. Mnie po prostu sprawia przyjemność.

Wydaje mi się, że tak w skrócie to wygląda. Cały problem polega na tym, że dla mnie właśnie nie ważne jest medium samo w sobie. Dla mnie najważniejszy jest proces. Dlatego często fotografuję do szuflady, nawet nigdzie nie publikując swoich zdjęć. Potrafię za to siedzieć 8 godzin w ciemni, dopracowując swoje odbitki na tyle, na ile pozwalają mi na tę chwile umiejętności.

Jak widzicie — większość fotografów, korzystających z tradycyjnych technik fotografowania zwraca uwagę na samo doświadczenie i przyjemność z niego płynącą. Wzięcie do ręki aparatu na film lub kliszę sprawia, że zaczynacie inaczej postrzegać samo obrazowanie — ważniejsze niż sama technika staje się spojrzenie i możliwość obcowania z "materią" i zamknięcie jej w procesie. Świat fotografii tradycyjnej, w "świecie androidów" to coś innego — to powiew świeżości w czasach zdominowanych przez zaawansowaną technologię na rzecz koncentracji na bohaterze.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki:

Karty pamięci - jak odszyfrować ich oznaczenia i którą kartę wybrać? [poradnik] Podstawy fotografii - czułość ISO. Jak działa i dlaczego zdjęcia bywają zaszumione? [wideoporadnik] Efektywne użycie pędzli w Adobe Photoshop [wideoporadnik] Proste i szybkie szparowanie w CS5 Naturalny portret - obróbka na przykładzie w Adobe Photoshop [wideoporadnik] Kiedy fotografia ślubna się opłaca? Import i eksport w Lightroomie, czyli coś dla początkujących [wideoporadnik] Zrób porządek w zdjęciach, czyli efektywne katalogowanie w Lightroomie [wideoporadnik] Ostre zdjęcie to za mało… Capture One 9 - jakość przede wszystkim Znajdź temat Fotografując na wakacjach, prawie każdy z nas łamie prawo?

Popularne w tym tygodniu:

Ucz się fotografii za darmo razem z Nikonem. Bezpłatne kursy przez miesiąc #ZostańWDomu: 10 rzeczy dla fotografów na kwarantannie Jak oświetlić przedmioty odbijające światło? Naucz się tego prostego sposobu Nie wiesz co robić podczas kwarantanny? Leica podsuwa darmowe lekcje Jak usunąć białe tło z obrazka? Poradnik dla początkujących Jak zrobić własny wywoływacz (caffenol) w domu? Jak robić zdjęcia z lampą błyskową? Zobacz darmowy poradnik Jak zrobić retusz w Lightroomie? Jak zmienić kolor oczu w Photoshopie? Poradnik dla początkujących Jak zrobić ramkę w Photoshopie? Szybki i prosty sposób Jak drukować z telefonu? Kilka cennych wskazówek dla początkujących