Jak robić zdjęcia HDR? [poradnik]

HDR

Fot. Tony Shi, NY-NJ/Flickr

Tandeta czy sztuka? Prawdziwa fotografia czy komputerowe oszustwo?  Zabawa dla mas czy trudna technika dla zaawansowanych fotografów? Zdjęcia HDR mają mnóstwo miłośników i tyle samo przeciwników. Dla jednych i drugich prezentujemy krótki i praktyczny poradnik pokazujący, jak robić zdjęcia HDR, czyli obrazy o ponadprzeciętnej rozpiętości tonalnej.

Oglądając piękne, wręcz bajkowe fotografie często zastanawiamy się, jak to jest możliwe, że na zdjęciu o ogromnej rozpiętości tonalnej udało się autorowi uzyskać czytelne szczegóły zarówno w najjaśniejszych, jak i najciemniejszych partiach obrazu. Najprostsza odpowiedź brzmi: autor wykonał zdjęcia HDR. Co ciekawe, pierwszy raz technika HDR została użyta już w roku 1857 przez Gustawa Le Graya.

Czym jest HDR?

HDR (High Dynamic Range) to metoda uzyskania obrazu o zakresie tonalnym znacznie szerszym od zarejestrowanego przez aparat na pojedynczej klatce. Zdjęcia HDR tworzy się poprzez połączenie kilku obrazów tej samej sceny, naświetlanych w różny sposób, tak aby na poszczególnych klatkach zarejestrować poprawnie wszystkie zakresy – od świateł do cieni. Stworzenie takiego pliku wymaga kilku plików wejściowych. Ich liczba zależy od zakresu tonalnego rejestrowanej sceny.

HDR

Przykładowe zdjęcie HDR

Kiedy użyć techniki zdjęć HDR?

  • zdjęcia pejzażowe robione pod słońce
  • zdjęcia wnętrz ze światłem dziennym padającym z okiem
  • zdjęcia nocne i wieczorne, jeśli w kadrze są silne źródła sztucznego światła w rodzaju lamp, świec i reflektorów
  • dla zabawy :)

Jaki sprzęt będzie potrzebny?

W ostatnim czasie na rynku pojawiły się aparaty, które mają wbudowany tryb tworzenia zdjęć HDR (np. Sony NEX-5 lub Sony A550). Ale nawet posiadacze sprzętu, który nie ma takiej funkcji, spokojnie mogą używać tej techniki. Wystarczy statyw i zwykły aparat cyfrowy umożliwiający pracę w trybie manualnym bądź korekcję ekspozycji. Dobrze jest też wyposażyć się w program do obróbki obrazów HDR:

5 najlepszych programów do zdjęć HDR

Przygotowywanie zestawu zdjęć do HDR

Zrobienie zestawu zdjęć do HDR przypomina nieco wykonywanie panoram. Różnica polega na tym, że potrzebujemy serii nie różnych, a identycznie skadrowanych zdjęć. Trzeba pamiętać, że nawet drobne różnice między zdjęciami mogą spowodować problemy przy składaniu zdjęć w programie. Oto kilka rad, aby wykonać poprawne zdjęcia HDR:

  • ustaw uruchomiony aparat na solidnym statywie
  • włącz w aparacie tryb manualny i punktowy pomiar światła
  • wyłącz automatyczny balans bieli, autofokus i lampę błyskową
  • jeżeli aparat oferuje taką możliwość, zdjęcia powinny być zapisane w formacie RAW
  • używaj jak najniższego ISO, aby uniknąć nadmiernego szumu, gdyż zostanie on wzmocniony procesie obróbki HDR
  • zdjęcia wykonuj szybko, tak aby ograniczyć odstępy pomiędzy poszczególnymi naświetleniami
  • kolejne zdjęcia wykonuj przy stałej wartości przysłony, zmieniając tylko wartość czasu ekspozycji – zachowasz w ten sposób na wszystkich zdjęciach identyczną głębię ostrości
  • zmianę warunków ekspozycji należy wykonywać ręcznie – czas ekspozycji zmieniamy za każdym razem o 1-2 EV

Tworzenie finalnego obrazu HDR

Tworzenie finalnego obrazu HDR polega, w uproszczeniu, na takim połączeniu wcześniej wykonanych zdjęć, aby fragmenty niedoświetlone i prześwietlone na jednych zdjęciach zastąpić fragmentami odpowiednio naświetlonymi z innego.

Można tę czynność wykonać manualnie bez użycia specjalistycznych programów, ale nie jest to łatwe. Lepiej skorzystać z jednego z programów, o których pisaliśmy wcześniej. Aplikacje te przeprowadzą nas przez proces tworzenia obrazu HDR. Korzystając z nich, możemy też własnoręcznie ustawić odpowiadające naszym gustom “pokrętła”. Należy przy tym pamiętać, by nie przesadzać z zabawą suwakami.

HDR

"Przekombinowane" zdjęcie HDR

Jeśli źle połączymy wybrane partie różnych ujęć, otrzymamy zdjęcie o bardzo niskim kontraście, wyglądające jak robione przez zasłonę dymu. Z kolei zbyt różniące się od siebie parametry ekspozycji wpłyną na oddanie barw i zdjęcie może zyskać nienaturalne, brzydkie kolory. Chociaż z drugiej strony wielu osobom takie przekoloryzowane zdjęcia się podobają i właśnie dlatego tworzą zdjęcia w technice HDR. Technice, która ma tyle samo miłośników, co przeciwników.

  • Michał

    Jest jeszcze inna metoda.
    Robimy zdjęcie w RAW`ie (z ręki,ze statywu,jak komuś wygodniej).
    Następnie wywołujemy tego RAW`a w kilku różnych ekspozycjach.
    Dalej łączymy te kilka obrazków w jeden przy pomocy jakiegoś programu do tworzenia HDR`ów.
    Podziwiamy efekt końcowy ;-)

  • http://lukaszkula.blogspot.com/ Łukasz Kula

    Po Waszym ostatnim artykule o oprogramowaniu HDR zacząłem trochę eksperymentować z użyciem Luminance HDR. Muszę przyznać, że efekty są wspaniałe. To genialna, a przy tym prosta technika. :-)

  • eK

    Pomieszanie z poplątaniem. Po pierwsze HDR i maskowanie różnie naświetlonych fragmentów w celu złożenia pojedynczego zdjęcia (exposure blending) to dwie różne techniki. Dowodem na to jest chociażby odmienne zachowanie w temacie szumów – HDR wzmacnia szumy i CA, exposure blending wręcz przeciwnie – wygładza fotkę. Po drugie powyższe zdjęcia to nie są HDR-y!!! HDR-a na żadnym istniejącym dziś (a przynajmniej dostępnym zwykłemu śmiertelnikowi sprzęcie) nie da się ani wyświetlić, ani wydrukować. Można jedynie podglądnąć jakiś tam wycinek tonalny HDR-a przez 8-bitowe/kanał okienko przesuwane w ogromnym zakresie obejmowanym przez taki obraz, a więc widzimy tylko same cienie, środek zakresu, czy światła, ale nigdy wszystko na raz. Teraz aby taki obraz o wysokiej rozpiętości tonalnej przedstawić w 24 bitowym jpegu bez totalnego spłaszczenia kontrastu stosujemy różne algorytmy tone mappingu, który jest bodajże kilkadziesiąt, czego w takim photomatixie dostępne są z tego co pamiętam jedynie dwa. Metody te polegają najogólniej na inteligentnej kompresji kontrastu przy zachowaniu kontrastu lokalnego, dwa pixele które po mapowaniu mają jednakową wartość mogą w oryginalnym HDR-ze pochodziś z dwóch zupełnie różnych fragmentów zakresu tonalnego. Zaś różne algorytmy dają różne efekty wynikowe – jedne podbijają oczojebliwie kolorki inne starają się zachować w miarę naturalny wygląd fotografii kosztem kontrastu (jak w NEX-ach).

  • http://www.facebook.com/editgroup.php?gid=142074949184126&sk=picture#!/home.php?sk=group_142074949184126http://forward.digart.pl/http://zoltrixium-firststrike.blogspot.com/http://secondencounter20 Marcin Zi

    ja lubię, mnie się podoba, póki co na razie na jpg bawiłem się, ale zobaczymy co wycisnę z raw-ów ;) używam media chance dynamic photo hdr demo :)

  • Forest

    Ja dopiero raczkuje w fotografii i tym bardziej w technice HDR, ale bardzo mnie się ona podoba, tylko niewiem jakiego programu na poczatek użyć? Zależy mi aby był w PL, prosty i oczywiście dobry :) Jest jakiś złoty środek na to? Pomóżcie :)

  • Sylwek

    Machinery (polski produkt) demo. Wersja pełna – 69 zł za licencję. Na początek polecam

  • aREk

    Dla mnie lipa. Cukierkowe efekty wypaczające rzeczywistość :) -a na poważnie: żadna technologia nie odda nigdy subiektywnego (dla konkretnej osoby/wzorku) odczucia optycznego w sensie oryginału, sporo we wszystkich detektorach automatyki i indywidualnych cech identyfikacji warunków świetlnych mimo możliwości rzekomej kontroli manualnej. Inna sprawa że technika ta pozwala wyeksponować niektóre cechy obrazu (światła) i umiejętnie wykorzystana w konkretnym celu – może przynieść cenne rezultaty. Niemniej jednak w 99% wykonań to “kicz” będący (para)sposobem na uatrakcyjnienie “słabej fotografii”

  • qaz

    ooo mój Zabrzański teatr :)

  • Poleszukp

    oczywiscie ze to fajna sprawa hdr daja mozliwosc w wyeksponowaniu wlasnej fantazji. Co z tego ze zrobie dobre zdjecie przez hdr moge wyrazic cos jeszcze oczywiscie uwielbiam tez tradycyjna fotografie i z calym szacunkiem dla tradycjonalistow:) a hdr to taka wariacja tak samo jest w muzyce mozesz odegrac utwor i zrobic go na swój sposób grunt to sie nie ograniczac:). Pozdrawiam

  • ed

    Sony HX 300 ma w programie HDR ,mam go kilka tygodni i wypróbowałem HDR , nawet ciekawe

  • Kiju

    Musisz być ekspertem “od wszystkiego” jakich jest tysiące na różnych forach.