Naukowcy stworzyli portret Loli na podstawie DNA sprzed 5700 lat

To niesamowite odkrycie. Naukowcy z Danii odzyskali kompletne ludzkie DNA z kawałka pradawnej ”gumy do żucia”. 5700-letni kawałek dziegciu brzozowego pozwolił nie tylko na odtworzenie wyglądu ”Loli”, ale również przekazał informacje o zwyczajach żywieniowych i chorobach ze wczesnego neolitu.

Naukowcy stworzyli portret Loli na podstawie DNA sprzed 5700 lat 1
Źródło zdjęć: © © Tom Björklund
Marcin Watemborski

Kim jest Lola?

Imieniem ”Lola” naukowcy nazwali kobietę, która żyła 5700 lat temu, we wczesnym neolicie. W tamtych czasach plemiona zamieszkujące Danię zmieniały powoli swój tryb życia ze zbierackiego na osiadły.

Według DNA, które udało się wyodrębnić z dawnej ”gumy do żucia”, Lola miała niebieskie oczy, ciemną skórę, a jej tryb życia wskazywał na związek z kulturą zbieractwa oraz uprawą roli, które przyszłe do Danii z kontynentalnej Europy. W diecie kobiety znaleziono kaczkę i orzechy laskowe, a badania nad chorobami wskazują na problemy z dziąsłami i mononukleozę.

Wszystko było w dziegciu

Niesamowitym jest to, że wszystko udało się wyczytać z kawałka dziegciu brzozowego (smoły brzozowej) o długości niewiele ponad 2 centymetrów. Ciało Loli nigdy nie zostało odnalezione, nie ma żadnych zapisków dotyczących tej osoby, nie wiadomo gdzie żyła, ani z kim. Wszystko to zasługa dziegciu brzozowego, który służył kiedyś, nie tylko jako ”guma do życia”, ale również korzystano z niego w leczeniu wielu schorzeń, jak np. problemów z układem moczowym, układem oddechowym, jelitami i żołądkiem.

Naukowcy stworzyli portret Loli na podstawie DNA sprzed 5700 lat 2
Dziegieć brzozowy, z którego wyciągnięto DNA Loli. © © Theis Jensen

Kawałek dziegciu, o którym mowa, była niesamowicie dobrze zakonserwowany. Został odnaleziony w okolicy wyspy Salthom na południu Danii. Co ciekawe – po raz pierwszy w historii naukowcom udało się wyciągnąć z dziegciu kompletne ludzkie DNA. Podczas wcześniejszych prezentacji udowodnili, że jest to możliwe tylko częściowo. Wspomniałem wcześniej o chorobie dziąseł Loli, ale skąd naukowcy o niej wiedzieli? Rzecz wygląda tak, że wyciągnęli z kawałka brzozy nie tylko ludzkie DNA, ale również to, należące do mikroorganizmów, które były w ustach pradawnej kobiety.

Theis Jensen z Uniwersytetu w Kopenhadze, współautor badań, zwrócił uwagę, że dziegieć generalnie łatwo się konserwuje. We fragmentach brzozy z dawnych czasów naukowcy wielokrotnie odczytywali tajemnice przeszłości. Jensen był jednak zaskoczony tym, jak dobrze było zakonserwowane DNA w znalezisku. Na podstawie jego analizy można było wyczytać wiele informacji o Loli, między innymi to, że jej cechy fizyczne były charakterystyczne dla zachodnich plemion łowiecko-zbierackich, które zamieszkiwały środkową Europę w tamtym czasie.

Naukowcy stworzyli portret Loli na podstawie DNA sprzed 5700 lat 3
Tak mogła wyglądać Lola. © © Tom Björklund

Ciemna skóra i zbieractwo to korzenie Europejczyków

Jensen podsumowuję Lolę krótko: ”Była zbieraczką i myśliwą, żyjącą we wczesnym neolicie”. Wskazuje na to nie tylko jej dieta, składająca się z orzechów i mięsa (czyli jej posiłku, przed przeżuciem dziegciu), ale też skóra. Jej kolor był ciemny, co wskazuje, że jasna pigmentacja pojawiła się wśród Europejczyków dopiero w późniejszych okresach.

Naukowiec tłumaczy, że zmiana kultury życia ludów neolitu w Danii nastąpiła w momencie, gdy na tych ziemiach pojawili się podróżujący farmerzy i zastali tam już zbieraczy. Różne czynniki spowodowały osiedlanie się ludności i rozwój agrokultury. Można powiedzieć, że był to początek trybu życia, który funkcjonował przez kilka tysięcy lat, a na bazie tego powstała współczesna cywilizacja.

Więcej informacji znajdziecie na stronie internetowej poświęconej badaniom.

Wybrane dla Ciebie
MOŻE JESZCZE JEDEN ARTYKUŁ? ZOBACZ CO POLECAMY