Co to jest dynamika tonalna?

Dynamika tonalna lub rozpiętość tonalna to, najprościej mówiąc, różnica między najjaśniejszym ,a najciemniejszym punktem w fotografowanej scenie. Mierzy się ją w EV (exposure value), czyli przysłonach.

© Ansel Adams

Dynamika lub rozpiętość tonalna rozumiana jest w fotografii jako różnica między dwoma punktami – najjaśniejszym oraz najciemniejszym. Jeśli rozpiętość tonalna materiału światłoczułego jest duża, oznacza to, że możliwe jest ujęcie wielu szczegółów w ciemnych oraz jasnych partiach, nawet w kontrastowych scenach – na przykład w słoneczny dzień, kiedy cienie są silne.

Wizualnie obraz szeroki tonalnie jest płaski – jest w nim tak wiele informacji o jasności obrazu, że w czarnobieli byłby praktycznie szary. Obraz wąski tonalnie jest silniej kontrastowy. Jednakże przy obróbce materiału fotograficznego pożądanym jest ten szeroki, ponieważ wtedy fotograf może zadecydować o rozłożeniu kontrastów, jak robił to Ansel Adams. Opracował on strefowy system pomiaru światła, a później tworzenia odbitek w danym zakresie tonalnym.

System strefowy Ansela Adamsa.

Dynamikę tonalną sceny mierzy się przez pomiar jej najjaśniejszego i najciemniejszego punku na tych samych parametrach (schodząc do wartości EV 0). Skoki EV między nimi wyznaczają rozpiętość tonalną.

Obraz o małej dynamice tonalnej.

Jeśli chodzi o materiały światłoczułe – najszerszą rozpiętość tonalną mają negatywy czarno-białe, negatywy kolorowe oraz matryce CMOS, najwęższą natomiast materiały odwracalne oraz mikrofilmy.

Obraz o dużej dynamice tonalnej.

By zwiększyć rozpiętość tonalną fotografii wykorzystuje się technikę HDR, która polega na wielokrotnym naświetlaniu danej sceny przy różnych czasach naświetlania, tej samej przysłonie orz czułości UISO; po czym składa się końcowy obraz z wielu ekspozycji. Oczywiście można żonglować ustawieniami czasu oraz ISO, ale zachowując ten sam czas, przy zwiększonej/ zmniejszonej czułości narażamy na degradację jakości obrazu. Do zwiększenia rozpiętości tonalnej obrazu wystarczą 3 obrazy, naświetlone z różnicą 2 EV, by osiągnąć natomiast satysfakcjonujący wynik należy dokonać pomiaru światła na 0EV w cieniach oraz najjaśniejszych partiach i skokowo wykonywać zdjęcia między różnicami ekspozycji. Tak przygotowane obrazy składa się w programach graficznych, które obliczają sposób prezentacji końcowej fotografii i dają użytkownikowi możliwość późniejszej obróbki.

Zobacz również: Rozwiązanie problemu z kolorami przy wywoływaniu plików RAW

Zobacz więcej artykułów z serii: Mikroencyklopedia

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki:

Popularne miejsca na świecie, w których nie można fotografować Tryby P, A, S, M - czym są i kiedy ich używać w praktyce? [poradnik] Jak fotografować Perseidy, czyli spadające gwiazdy? [poradnik] Jak fotografować burze i pioruny? [poradnik] Jak kreować swój wizerunek profesjonalny w mediach społecznościowych? Dlaczego zdjęcia są nieostre? Jak zrobić dobre zdjęcie na aukcje internetowe? Proste, tanie, domowe sposoby [wideoporadnik] 7 powodów, dla których warto być fotografem Fotografia makro - praktyczne porady dla początkujących [poradnik] Jak fotografować koty, aby nie dostać przy tym kota [poradnik] Czy liczba megapikseli w aparatach ma rzeczywiście duże znaczenie? [poradnik] Zaczynasz swoją przygodę z fotografią? Po tych kilku radach Twoje zdjęcia mogą być dużo lepsze Jak fotografować sztuczne ognie, czyli fajerwerki? [poradnik] Inspirujące pomysły na ciekawe zdjęcia zimą Dostałem swój pierwszy aparat. Co warto wiedzieć na początku? [poradnik] Fotografowanie w zimie - praktyczne rady, jak dbać o sprzęt i swoje zdjęcia Jak uzyskać na zdjęciach piękny bokeh? Wystarczy 5 minut [poradnik] Nowa lustrzanka do 2000 zł - na które aparaty warto zwrócić uwagę? 10 rzeczy, których fotograf nie powinien robić [poradnik] Co wybrać: lustrzanka czy bezlusterkowiec? Czy fotografia jest Twoim powołaniem? Jak wybrać aparat fotograficzny? Czym jest „prawdziwy portret"? Reporterska klęska urodzaju

Popularne w tym tygodniu:

Popularne miejsca na świecie, w których nie można fotografować 6 starych aparatów, które są wciąż warte uwagi Podstawy fotografii. Jak korzystać z przysłony? [wideoporadnik] Jak poradzić sobie z cyfrowym chaosem i sprawnie zarządzać swoimi zdjęciami? A może warto trochę zwolnić i skupić się na zdjęciach?