Co to jest winieta?
Winietowanie (winieta) to wada układu optycznego spowodowana zbyt małym polem obrazowania obiektywu. Polega ona na zaciemnieniu rogów końcowego obrazu. Może być ono częściowe (różnica w ekspozycji) lub całościowe, zależnie od zastosowanego obiektywu. Fotografowie często wykorzystują winietę jako świadomy zabieg artystyczny, wyróżniający główny motyw (maskowanie z wykorzystaniem winiety).
Winieta występuje w wielu obiektywach szerokokątnych (o krótkiej ogniskowej), nawet tych wysokiej klasy (na przykład serii L od Canona). Producenci optyki jawnie informują o różnicach w ekspozycji występujących w produkowanym obrazie.
Jeśli są one niewielkie – bez problemu można je skorygować za pomocą oprogramowania. Tworzone są również profile korekcyjne dla obiektywów, które niwelują aberracje chromatyczne, winietowanie oraz dystorsję. Drugim, prostszym, sposobem jest przymknięcie przysłony o kilka wartości EV (ang. exposure value). W przypadku obiektywów zmiennoogniskowych (zoom) winietowanie maleje wraz z wydłużeniem ogniskowej. W sprzedaży możecie znaleźć również filtry szare wyrównujące różnicę ekspozycji - są one ciemniejsze w centrum, a jaśniejsze na bokach.
Wada optyczna, o której mowa, występuje w kilku przypadkach:
- fotografowanie na pełnym otworze przysłony (najmniejszej wartości f)
- użycie pierścieni pośrednich
- używanie obiektywów z polem obrazowania mniejszym niż format materiału światłoczułego (obiektywy do matryc DX na matrycach FX)
- wykorzystanie światła błyskowego zgodnie z osią optyczną o niewłaściwym kącie generowania błysku
- wykorzystanie zbyt długiej osłony przeciwsłonecznej
- wykorzystanie filtra o zbyt grubym rancie
